گربهٔ اسمورف، که اغلب با نام Шайлушай (با نویسه‌گردانی Shailushai) هم شناخته می‌شود، یک شخصیت میم است که در اواخر اوت و سپتامبر ۲۰۲۳ در TikTok به‌سرعت فراگیر شد. این پیکره موجودی کوچک و آبی‌رنگ با کلاه قارچی سفید، چهره‌ای شبیه گربه، و چوب‌دستیِ مسافری است که حلزونی از آن آویزان است و معمولاً در حال راه رفتن در جنگل نشان داده می‌شود.
کاربران انگلیسی‌زبان به‌طور گسترده از برچسب قابل‌جست‌وجوی «Smurf Cat» استفاده کردند، در حالی که صفحات میم روسی‌زبان معمولاً آن را Шайлушай می‌نامیدند. منبع تصویری این شخصیت یک تصویر هوش مصنوعیِ ۲۰۲۳ نیست و در اصل هم به‌عنوان شخصیت میم ساخته نشده بود.
منشأ آن «Smurf Sighting» است؛ یک اثر دیجیتال از نیت هالینن، هنرمند کانسپت. توصیف خود هالینن، یک اسمورف «واقعی» را در قالب رابطه‌ای همزیستانه با قارچ تصور می‌کرد: قارچ استتار و محافظت فراهم می‌کند و در مقابل، این موجود به پراکندن هاگ‌ها کمک می‌کند.
نسخهٔ نهایی در پورتفولیوی وب‌سایت هالینن تاریخ ۹ سپتامبر ۲۰۱۴ دارد و او برای همان اثر یک پست Behance هم دارد که در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۲ منتشر شده است. نوشته‌های مربوط به تاریخچهٔ میم همچنین اشاره می‌کنند که هالینن در ۸ سپتامبر ۲۰۱۱ تصاویر در حال ساخت را منتشر کرده بود.
به همین دلیل، «تاریخ خلق» دقیق به این بستگی دارد که منظور از خلق چیست: نخستین کار مفهومی، نخستین انتشار عمومی، یا بارگذاری دیرتر در پورتفولیو. جمع‌بندی محتاطانه و دقیق این است که اثر تا ۲۰۱۱ وجود داشته و در قالب پورتفولیو در ۲۰۱۲ و ۲۰۱۴ به‌صورت عمومی منتشر شده است.
هویت میمی آن خیلی بعدتر شکل گرفت. طبق Know Your Meme و پوشش‌های رسانه‌ای بعدی، یک کاربر روسی‌زبان TikTok با نام @ghojam1 در ۲۶ و ۲۷ اوت ۲۰۲۳ اسلایدشوهایی با نسخه‌های برش‌خورده و بازرنگ‌آمیزی‌شده از تصویر هالینن منتشر کرد.
در موج دوم این پست‌ها، روی این موجود برچسب «шайлушай» گذاشته شد و تصویر به‌عنوان میم اسلایدشو، تصویر واکنشی، و نماد ابزورد زندگی تازه‌ای پیدا کرد. صدایی که بیش از همه با آن گره خورد، ریمیکسی بود که پیرامون عبارت «We live.
We love. We lie.» از قطعهٔ «The Spectre» از Alan Walker ساخته شده بود؛ همین موضوع باعث شد میم حتی برای کسانی که هرگز پست‌های روسی اولیه را ندیده بودند هم قابل‌تشخیص شود.
نام Шайлушай معنای لفظیِ تثبیت‌شده‌ای ندارد. چندین توضیح آن را اساساً بی‌معنا یا نوعی الگوی آوایی طنزآمیز توصیف می‌کنند، نه یک واژهٔ معیار روسی.
برخی نویسندگان اشاره می‌کنند که این نام به «шалопай» شباهت دارد؛ واژه‌ای روسی با معنایی نزدیک به «شیطانک»، «بچهٔ شر»، یا «لاتِ ریزنقش»، اما این فقط شباهت است و ریشه‌شناسیِ تأییدشده محسوب نمی‌شود. معناهای دیگری که بعداً در زبان‌های نامرتبط ادعا شده‌اند نیز در بازگویی‌های متأخر دیده می‌شوند، اما آن توضیح‌ها پشتوانهٔ محکمی ندارند.
اگر کسی یک ترجمهٔ دقیق و قطعی ارائه کند، ادعایش از شواهد موجود فراتر می‌رود. یک نکتهٔ مهم این است که «Smurf Cat» لقب اینترنتی است، نه عنوان یا توصیف اصلی هالینن.
هالینن این موجود را به‌عنوان یک کانسپت اسمورف واقع‌گرایانه صورت‌بندی کرده بود، اما فرهنگ میم بعدی روی چهرهٔ گربه‌مانند تأکید کرد و شروع کرد به «گربه» نامیدنش. بنابراین نسخهٔ امروزی این شخصیت دست‌کم سه لایه را با هم ترکیب می‌کند: طراحی موجود فانتزیِ هالینن، تغییرنام و شوخی‌های اسلایدشوییِ TikTok روسی، و اکوسیستم گسترده‌تر میم جهانی که آن را به نمادی برای کمدی سوررئالِ کم‌زمینه از نوع «برین‌رات» تبدیل کرد.
با گسترش میم در سپتامبر ۲۰۲۳، گربهٔ اسمورف در ادیت‌ها، بازطراحی‌ها، کاسپلی، ریمیکس‌ها، و شوخی‌های مقایسهٔ قدرت کنار چهره‌های ابزورد نزدیک مثل «فیل توت‌فرنگی» و «جغد آناناسی» ظاهر شد. در برزیل نیز با نام «indo ali» (یعنی «می‌روم آن‌طرف») شناخته شد؛ لقبی که از حالت راه رفتن در تصویر الهام گرفته بود.
این گسترشِ بعدی برای فرادادهٔ سبک برین‌رات مهم است، چون گربهٔ اسمورف کمتر یک شخصیت با قانون رواییِ ثابت است و بیشتر یک قالبِ قابل‌بازاستفاده: موجودی آبیِ قارچ‌به‌سرِ در حال پرسه که هویتش را از تکرار، بازترکیب، و نشانه‌های شنیداری-دیداریِ فوراً قابل‌شناسایی می‌گیرد، نه از یک داستان رسمی. منابع استفاده‌شده برای این جمع‌بندی: https://natehallinan.com/projects/Z53ON?album_id=910810 , https://www.behance.net/gallery/4188059/Smurf-Sighting?locale=en_US , https://knowyourmeme.com/memes/smurf-cat , https://knowyourmeme.com/editorials/guides/what-does-%D1%88%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%B9-mean-the-russian-smurf-cat-meme-taking-over-tiktok-explained , https://www.rbc.ru/life/news/657078869a79472f59225102
